2023-يىلى دۇنيا مىقياسىدا پولات ئېھتىياجى قانداق ئۆزگىرىدۇ؟ يېقىندا مېتاللورگىيە سانائىتى پىلانلاش ۋە تەتقىقات ئىنستىتۇتى ئېلان قىلغان مۆلچەر نەتىجىلىرىگە قارىغاندا، 2023-يىلى دۇنيا مىقياسىدا پولات ئېھتىياجى تۆۋەندىكى ئالاھىدىلىكلەرنى نامايان قىلىدۇ:
ئاسىيا. 2022-يىلى، ئاسىيا ئىقتىسادىنىڭ ئېشىشى دۇنيا پۇل-مۇئامىلە مۇھىتىنىڭ قىسقىرىشى، رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدىكى توقۇنۇش ۋە جۇڭگونىڭ ئىقتىسادىي ئېشىش سۈرئىتىنىڭ ئاستىلىشىنىڭ تەسىرىدە زور خىرىسلارغا دۇچ كېلىدۇ. 2023-يىلغا نەزەر سالساق، ئاسىيا دۇنيا ئىقتىسادىنىڭ تەرەققىياتى ئۈچۈن پايدىلىق ئورۇندا تۇرىدۇ، ھەمدە پۇل پاخاللىقىنىڭ تېز سۈرئەتتە تۆۋەنلىشى باسقۇچىغا كىرىدۇ، ھەمدە ئىقتىسادىي ئېشىش سۈرئىتى باشقا رايونلاردىن ئېشىپ كېتىدۇ. خەلقئارا پۇل فوندى تەشكىلاتى (IMF) ئاسىيا ئىقتىسادىنىڭ 2023-يىلى %4.3 ئېشىشىنى مۆلچەرلىدى. ئومۇميۈزلۈك باھالاشقا ئاساسلانغاندا، 2023-يىلى ئاسىيانىڭ پولات ئېھتىياجى تەخمىنەن 1 مىليارد 273 مىليون توننا بولۇپ، يىللىق نىسبەتتىن %0.5 ئاشقان.
ياۋروپا. توقۇنۇشتىن كېيىن، دۇنياۋى تەمىنلەش زەنجىرىدىكى جىددىيلىك، ئېنېرگىيە ۋە يېمەكلىك باھاسى داۋاملىق ئۆرلەۋاتىدۇ، 2023-يىلى ياۋروپا ئىقتىسادى زور خىرىس ۋە ئېنىقسىزلىققا دۇچ كېلىدۇ، ئىقتىسادىي پائالىيەتنىڭ ئازىيىشى سەۋەبىدىن كېلىپ چىققان يۇقىرى پۇل پاخاللىقى بېسىمى، ئېنېرگىيە كەمچىللىكى، سانائەت تەرەققىياتى مەسىلىلىرى، تۇرمۇش تەننەرخىنىڭ ئېشىشى ۋە كارخانىلارنىڭ مەبلەغ سېلىش ئىشەنچىسى ياۋروپا ئىقتىسادىنىڭ تەرەققىياتىغا تەسىر كۆرسىتىدۇ. ئومۇميۈزلۈك باھالاشتا، 2023-يىلى ياۋروپانىڭ پولات ئېھتىياجى تەخمىنەن 193 مىليون توننا بولۇپ، يىللىق نىسبەتتىن %1.4 تۆۋەنلىدى.
جەنۇبىي ئامېرىكا. 2023-يىلى، دۇنيا مىقياسىدا يۇقىرى پۇل پاخاللىقى سەۋەبىدىن، جەنۇبىي ئامېرىكىدىكى كۆپ قىسىم دۆلەتلەر ئىقتىسادىنى جانلاندۇرۇش، پۇل پاخاللىقىنى كونترول قىلىش ۋە ئىش ئورنى يارىتىش جەھەتتە زور بېسىمغا دۇچ كېلىدۇ، ھەمدە ئۇلارنىڭ ئىقتىسادىي ئېشىشى ئاستىلايدۇ. خەلقئارا پۇل فوندى تەشكىلاتى جەنۇبىي ئامېرىكا ئىقتىسادىنىڭ 2023-يىلى %1.6 ئاشىدىغانلىقىنى مۆلچەرلىدى. بۇنىڭ ئىچىدە، بىرازىلىيەنىڭ پولات ئېھتىياجىنىڭ تۈرتكىسىدە، ئۇل ئەسلىھە، تۇرالغۇ ۋە قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە تۈرلىرى، پورتلار، نېفىت ۋە تەبىئىي گاز تۈرلىرىنىڭ ئېشىشى مۆلچەرلەنمەكتە، بۇ بىۋاسىتە جەنۇبىي ئامېرىكىدا پولات ئېھتىياجىنىڭ ئەسلىگە كېلىشىگە ئېلىپ كېلىدۇ. ئومۇمەن قىلىپ ئېيتقاندا، جەنۇبىي ئامېرىكىدىكى پولات ئېھتىياجى تەخمىنەن 42 مىليون 440 مىڭ توننىغا يېتىپ، يىللىق %1.9 ئاشتى.
ئافرىقا. ئافرىقىنىڭ ئىقتىسادى 2022-يىلى تېخىمۇ تېز ئاشتى. رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدىكى توقۇنۇشنىڭ تەسىرىدە، خەلقئارا نېفىت باھاسى زور دەرىجىدە ئۆرلىدى، بەزى ياۋروپا دۆلەتلىرى ئېنېرگىيە ئېھتىياجىنى ئافرىقىغا يۆتكىدى، بۇ ئافرىقا ئىقتىسادىنى ئۈنۈملۈك ئىلگىرى سۈردى.
خەلقئارا پۇل فوندى تەشكىلاتى ئافرىقا ئىقتىسادىنىڭ 2023-يىلى يىللىق ئېشىش نىسبىتى %3.7 بولىدىغانلىقىنى مۆلچەرلىدى. نېفىت باھاسىنىڭ يۇقىرى بولۇشى ۋە نۇرغۇن ئۇل ئەسلىھە قۇرۇلۇش تۈرلىرىنىڭ باشلىنىشى بىلەن، ئافرىقىنىڭ پولاتقا بولغان ئېھتىياجىنىڭ 2023-يىلى يىللىق ئېشىش نىسبىتى %5.1 بولۇپ، 41 مىليون 300 مىڭ توننىغا يېتىشى مۆلچەرلەنمەكتە.
ئوتتۇرا شەرق. 2023-يىلى، ئوتتۇرا شەرق ئىقتىسادىنىڭ ئەسلىگە كېلىشى خەلقئارا نېفىت باھاسى، كارانتىن تەدبىرلىرى، ئېشىشنى قوللاش سىياسەتلىرىنىڭ دائىرىسى ۋە يۇقۇمنىڭ كەلتۈرۈپ چىقارغان ئىقتىسادىي زىياننى ئازايتىش تەدبىرلىرىگە باغلىق بولىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، گېئوسىياسىي سىياسەت ۋە باشقا ئامىللارمۇ ئوتتۇرا شەرقنىڭ ئىقتىسادىي تەرەققىياتىغا ئېنىقسىزلىق ئېلىپ كېلىدۇ. خەلقئارا پۇل فوندى تەشكىلاتى ئوتتۇرا شەرقنىڭ 2023-يىلى %5 ئاشىدىغانلىقىنى مۆلچەرلىدى. ئومۇميۈزلۈك باھالاشقا ئاساسلانغاندا، 2023-يىلى ئوتتۇرا شەرقنىڭ پولات ئېھتىياجى تەخمىنەن 51 مىليون توننا بولۇپ، يىللىق نىسبەتتىن %2 ئاشقان.
ئوكيانىيە. ئوكيانىيەدىكى ئاساسلىق پولات ئىستېمال دۆلەتلىرى ئاۋسترالىيە ۋە يېڭى زېللاندىيە. 2022-يىلى ئاۋسترالىيەنىڭ ئىقتىسادىي پائالىيىتى ئاستا-ئاستا ئەسلىگە كەلدى، سودا ئىشەنچىسى ئاشتى. مۇلازىمەت ۋە ساياھەتچىلىكنىڭ ئەسلىگە كېلىشى بىلەن يېڭى زېللاندىيەنىڭ ئىقتىسادى ئەسلىگە كەلدى. خەلقئارا پۇل فوندى ئاۋسترالىيە ۋە يېڭى زېللاندىيەنىڭ 2023-يىلى %1.9 ئېشىشىنى مۆلچەرلىدى. ئومۇميۈزلۈك مۆلچەرگە ئاساسلانغاندا، ئوكيانىيەنىڭ 2023-يىلدىكى پولات ئېھتىياجى تەخمىنەن 7 مىليون 100 مىڭ توننا بولۇپ، يىللىق %2.9 ئاشتى.
دۇنيانىڭ ئاساسلىق رايونلىرىدىكى پولات ئېھتىياجىنىڭ ئۆزگىرىش مۆلچەرىدىن قارىغاندا، 2022-يىلى ئاسىيا، ياۋروپا، مۇستەقىل دۆلەتلەر بىرلەشمىسى ۋە جەنۇبىي ئامېرىكىدىكى پولات ئىستېمالى تۆۋەنلەش يۈزلىنىشىنى كۆرسەتتى. بۇلارنىڭ ئىچىدە، مۇستەقىل دۆلەتلەر بىرلەشمىسى دۆلەتلىرى رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدىكى توقۇنۇشنىڭ ئەڭ بىۋاسىتە تەسىرىگە ئۇچرىغان بولۇپ، بۇ رايوندىكى دۆلەتلەرنىڭ ئىقتىسادىي تەرەققىياتى ئېغىر دەرىجىدە ئاجىزلىشىپ، پولات ئىستېمالى يىللىق %8.8 تۆۋەنلىگەن. شىمالىي ئامېرىكا، ئافرىقا، ئوتتۇرا شەرق ۋە ئوكيانىيەدىكى پولات ئىستېمالى ئېشىش يۈزلىنىشىنى كۆرسەتتى، يىللىق ئېشىش نىسبىتى ئايرىم-ئايرىم ھالدا %0.9، %2.9، %2.1 ۋە %4.5 بولدى. 2023-يىلى مۇستەقىل دۆلەتلەر بىرلەشمىسى دۆلەتلىرى ۋە ياۋروپادىكى پولات ئېھتىياجىنىڭ داۋاملىق تۆۋەنلىشى، باشقا رايونلاردىكى پولات ئېھتىياجىنىڭ ئازراق ئېشىشى مۆلچەرلەنمەكتە.
ھەر قايسى رايونلاردىكى پولات ئېھتىياجىنىڭ ئۆزگىرىشىدىن قارىغاندا، 2023-يىلى، دۇنيادىكى ئاسىيا پولات ئېھتىياجى تەخمىنەن 71% ئەتراپىدا ساقلىنىدۇ؛ ياۋروپا ۋە شىمالىي ئامېرىكىدىكى پولات ئېھتىياجى ئىككىنچى ۋە ئۈچىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ، ياۋروپادىكى پولات ئېھتىياجى 0.2 پىرسەنت پوئىنت تۆۋەنلەپ 10.7% كە چۈشىدۇ، شىمالىي ئامېرىكىنىڭ پولات ئېھتىياجى 0.3 پىرسەنت پوئىنت ئېشىپ 7.5% كە چۈشىدۇ. 2023-يىلى، مۇستەقىل دۆلەتلەر بىرلەشمىسى دۆلەتلىرىدىكى پولات ئېھتىياجى ئوتتۇرا شەرق رايونىدىكىگە سېلىشتۇرغاندا %2.8 كە چۈشۈپ قالىدۇ؛ ئافرىقا ۋە جەنۇبىي ئامېرىكىدىكى پولات ئېھتىياجى ئايرىم-ئايرىم ھالدا %2.3 ۋە %2.4 كە ئاشىدۇ.
ئومۇمەن قىلىپ ئېيتقاندا، دۇنيا ۋە رايون ئىقتىسادىنىڭ تەرەققىياتى ۋە پولات ئېھتىياجىنى تەھلىل قىلىشقا ئاساسلانغاندا، 2023-يىلى دۇنيا پولات ئېھتىياجىنىڭ 1 مىليارد 801 مىليون توننىغا يېتىشى، يىللىق ئېشىش نىسبىتىنىڭ %0.4 بولۇشى مۆلچەرلەنمەكتە.
ئېلان قىلىنغان ۋاقىت: 2023-يىلى 6-ئاينىڭ 26-كۈنى